#WijZijnHU – Arjen Wierikx: “Ik heb altijd een allergie gehad voor verspilling”

Arjen Wierikx was twintig jaar ondernemer toen hij het onderwijs in rolde. Leuk om erbij te doen, dacht hij aanvankelijk. Inmiddels is hij in vaste dienst en aan het promoveren. “Elke gebeurtenis heeft een betekenis. Soms duurt het jaren voor je erachter komt welke dat is.”

“Ik ben geboren in West-Brabant, een van Nederlands grootste logistieke hotspots, tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen. We woonden op een bedrijventerrein, tussen Stampersgat en Dinteloord, waar mijn vader een bouwbedrijf had. Je hebt daar de grootste bietsuikerfabriek ter wereld staan. Alle suikerbieten worden in korte tijd van het land gehaald en moeten dan snel naar de fabriek om te worden verwerkt. In die weken werd een appèl gedaan op alles dat kon rijden of varen. Ik ging altijd naar die hele operatie kijken, ik vond dat zo indrukwekkend.”

“Logistiek heeft me altijd gefascineerd. Als mensen mij vragen hoe lang ik al in de logistiek werk, zeg ik wel eens: vanaf dat ik zes jaar oud was. Toen was ik al bezig de voorraadkast van mijn moeder in te richten, haar te zeggen wat bijna op was of welke potjes over de datum dreigden te raken. Ik heb altijd een allergie gehad voor verspilling. Ik weet dat veel studenten een afstreeplijst maken: dat ga ik niet doen, en dat niet – om te kijken wat overblijft. Voor mij was het echter meteen duidelijk: ik ga de logistiek in.”

Van vader op zoon

“Ik heb eerst voor TNO gewerkt. Daarna ben ik ondernemer geworden, net als mijn overgrootvader, mijn grootvader, mijn vader… Ik had een adviesorganisatie, we hielden ons bezig met complexe logistieke vraagstukken. In 2019 bezocht ik met mijn jongste zoon de voorlichtingsdagen bij HU Amersfoort. Ook hij wilde ondernemer worden, hij is Ondernemerschap & Retail Management gaan studeren.

“Als mensen mij vragen hoe lang ik al in de logistiek werk, zeg ik wel eens: vanaf dat ik zes jaar oud was”

Via hem kwam ik in contact met de opleiding, ze zochten gastdocenten. Ik ben op die uitnodiging ingegaan. Vervolgens vroeg de opleidingsmanager Logistics Management mij mee te denken over hun nieuwe curriculum. Ook daar ben ik gastcolleges gaan geven. Het balletje bleef maar doorrollen, ik heb ook gastcolleges verzorgd bij Commerciële Economie. Ik dacht toen, wat leuk om dit naast mijn eigen bedrijf te kunnen doen.”

De juiste vragen

“Toen ik hier begon, had ik nog geen enkele ervaring in het onderwijs. Toch werd ik al vrij snel genomineerd voor de titel docent van het jaar. Dat vond ik heel bijzonder. Studenten zeggen in hun evaluaties wel dat ik zoveel energie meebreng, dat zal ermee te maken hebben. Met twintig jaar ondernemerschap beschik ik ook over heel veel praktijkvoorbeelden. Die ervaring helpt me bij een van de belangrijkste taken van een docent: de juiste vragen blijven stellen.”

Een week slecht slapen

“Op de HU ontmoette ik een oud-collega van TNO, Marja Exalto. Zij werkte inmiddels bij het lectoraat Procesinnovatie en Informatiesystemen en zei: Ik herinner me dat jij het bij TNO zo leuk vond om onderzoek te doen. Wij hebben wel een mooi project voor je. Ook daar heb ik ja op gezegd. Lector Pascal Ravesteijn hoorde van Marja dat ik ooit bezig was geweest met het opstarten van een promotieonderzoek. Hij zei: Met een promotievoucher kan je op kosten van de HU alsnog promoveren, zou je daar interesse in hebben? Nou, dat had ik wel. Maar toen ik de kleine lettertjes van die voucher las, zag ik dat je dan wel in vaste dienst moet zijn. Ik had verwacht altijd ondernemer te blijven. Na een week slecht slapen heb ik toch besloten mijn bedrijf van de hand te doen en vol voor die promotie te gaan.”

“Logistiek is de motor van de circulaire economie. De overheid wil graag dat we in 2050 honderd procent circulair zijn. Maar wanneer ben je dat, hoe maak je circulariteit meetbaar op bedrijfsniveau? Dat gaat niet alleen over de materiaalstroom maar ook over cultuur, communicatie, samenwerking. Daar gaat mijn promotieonderzoek over.”

Alles op zijn plek

“Toen ik bij TNO wegging, zei mijn baas, Kees Ruijgrok: ik sluit niet uit dat je over een jaar of vijfentwintig weer terugkomt in het onderzoek. Dat is dus gebeurd, na precies vijfentwintig jaar. Ik ben twintig jaar ondernemer geweest. Weet je wat mijn vader ging doen na twintig jaar ondernemerschap? Hij is het onderwijs ingegaan. Het is of alles op zijn plek valt. Joseph Jaworski schrijft in zijn boek Synchroniciteit: Elke gebeurtenis heeft een betekenis. Soms duurt het jaren voor je erachter komt welke dat is. Daar moet ik regelmatig aan terugdenken.”

“Toen ik met mijn promotieonderzoek begon, dacht ik: misschien ga ik daarna wel weer het ondernemerschap in. Maar op dit moment denk ik: ik blijf in de onderwijswereld. Ik vind de combinatie van onderzoek en werken met studenten gewoon té leuk.”