In het project Jong-leren met verschil delen studenten met diverse achtergronden hun levensverhaal. Ze willen zo meer begrip kweken voor diversiteit en bijdragen aan een inclusieve hogeschool. Het initiatief kwam van een student uit de HU-werkgroep diversiteit, die later ook student-projectleider is geworden: Saire Akce-Day. Werkgroep-voorzitter en docent Social Work Peter Hendriks: “We merkten dat het, als het op de HU over diversiteit ging, vooral ging over culturele diversiteit: over mensen met een andere culturele achtergrond. Wij wilden diversiteit breder bekijken. We zijn toen gestart met drie groepen, ieder met een docent-coach: studenten met een al dan niet gedwongen migratieachtergrond, LHBTI-studenten en studenten met een beperking.”
Film, podcast, tijdschrift
De studenten uit deze drie groepen haalden in interviews de levensverhalen op van medestudenten met een vergelijkbare achtergrond, waarbij ze de diepte in konden gaan over gedeelde ervaringen. Ook vertelden de studenten hun eigen verhalen. Al die input leidde tot drie producten: een film, over hoe het is om binnen de HU te studeren en te werken met diverse achtergronden; vier podcasts over de (grappige) misverstanden die je kunt meemaken wanneer Nederlands niet je moedertaal is; en een tijdschrift over de ervaringen van studenten met (hun eigen) diversiteit in en om de HU.
Elena Valbusa
In de video komt ook Elena Valbusa aan het woord, de eerste diversity officer van de HU. Elena: “We denken heel vaak aan diversiteit in termen van verschillen tussen man en vrouw, of leeftijd, seksuele geaardheid, geloofsovertuiging, culturele achtergronden. Maar het gaat veel verder dan dat. Diversiteit gaat over ons allemaal. We zijn allemaal uniek als mens, we komen allemaal ergens vandaan. Inclusie gaat over: mag ik er zijn? Word ik gezien, word ik gehoord? Telt mijn stem mee, wordt er rekening gehouden met mijn perspectief, mijn ideeën, mijn plannen? Voel ik me veilig om mijn talenten en mijn ambities te kunnen realiseren?” Daarvoor zet zij zich in op de HU. De werkgroep heeft Elena direct na haar aanstelling bij het project betrokken, vertelt Peter. “Het is belangrijk dat zij goed zichtbaar is in de HU-gemeenschap.”
Jezelf herkennen
In de loop van het project zijn veel gevoelige discussies langsgekomen. Zoals: hoe ga om met identiteit? Heb je het dan vooral over elkaars overeenkomsten of de verschillen? Peter: “We zien daar binnen de HU steeds meer discussies en gesprekken over ontstaan. Bijvoorbeeld bij HR: hoe zorgen we dat ons personeelsbestand diverser wordt en daarmee een betere afspiegeling van onze samenleving?” Felix van Vugt, docent bij de lerarenopleiding, vertelt in de video: “Ik ben getrouwd met een man en ben daar bewust open over. Ik vind dat belangrijk. Ik zeg niet dat je er open over móet zijn, maar het is wel belangrijk voor studenten om iemand te zien waarin ze zichzelf kunnen herkennen.”
Die herkenning is ook belangrijk in het curriculum. Peter: “Er leven veel vragen over ons curriculum. De representatie van onze drie groepen in het studiemateriaal laat nogal te wensen over, ze zien zich zelden in positieve zin terug. Maar ja, het curriculum is als een olietanker, het laat zich alleen heel langzaam bijsturen. Dat levert spanningen op. Overigens groeit ook op bestuurlijk niveau het gevoel van noodzaak over dit soort diversiteitskwesties.”
Inzichten rijker
Het project is bijna afgerond. De studenten en hun begeleiders zijn een hoop ervaringen en inzichten rijker geworden die ze graag delen. Zoals masterstudent Ecologische Pedagogiek Saire Akce-Day: “In mijn strijd heb ik wel geleerd dat je er niet alleen komt. Het mooie van dit project is, dat je erachter komt dat je zoveel overeenkomsten hebt. Dat die strijd niet alleen van mij is, maar breder ligt. Dat mijn verhaal als moslima ook herkenbaar is voor iemand uit de LHBTI-community.” En CMD-student Sjamaani Berghout: “Er zijn zoveel mooie verhalen van mensen om te horen en ik denk dat je hiermee heel veel onbegrip kunt wegnemen. Maar we moeten wel bereid zijn om naar elkaar te luisteren.”
Verschillen erkennen
Vanwege de coronapandemie is de subsidietijd voor het project verlengd tot juni 2022. Die extra tijd wordt gebruikt om film, tijdschrift en podcast in de organisatie te laten landen. Zo wordt gewerkt aan een toolbox die docenten helpt de film in hun onderwijs te gebruiken. Ook zijn twee studenten samen met twee medewerkers nog bezig een artikel te schrijven over de gevoeligheden die ze zijn tegengekomen in de discussie over diversiteit. “Zoals het benadrukken van verschillen”, vertelt Peter. “Dat lijkt wel een soort taboe; iedereen heeft het momenteel vooral over inclusie, over erbij horen. Maar we hebben gemerkt dat je de verschillen tussen mensen juist moet erkennen voordat je met verbinding bezig kunt zijn. Dit zijn interessante vraagstukken die ook op de HU spelen. De studenten kunnen hier na twee jaar onderzoek veel over vertellen. Misschien wordt dat artikel wel een boekje.”
Meer weten over Jong-leren met verschil? Kijk op de projectpagina of neem contact op met Peter Hendriks.
Wat een mooie film! Ik hoop dat iedereen hem gaat zien. Ik ben zo blij dat de stille stemmen van zo’n acht of tien jaar geleden nu luid en duidelijk zijn. Mijn collega en ik zagen toen hoe lastig het was als je van de norm afweek van ‘de gemiddelde hbo student’ op de HU, op welke manier dan ook. De kleine nog wat onhandige diversiteitsprojecten die we toen organiseerden, zijn volwassen geworden, dankzij jullie zelf, studenten, en dat vind ik echt super.
Wat prachtig dat jullie dit filmpje hebben gemaakt, gefeliciteerd!
Diversiteit is de norm. Iedereen hoort erbij en wil gezien, gehoord en gewaardeerd worden.
Super inspirerende boodschap! Ik hoop dat iedereen de film bekijkt en dat er meer positieve gesprekken plaatsvinden. Ook op gebied van diversiteit kan iedereen zich ontwikkelen.
De film leidt tot nadenken over diversiteit en inclusie. In het eindgesprek met de drie docenten wordt geconcludeerd dat het lang niet altijd zichtbaar is welke problemen een persoon ervaart. Ik denk dat dit juist is, veel mensen hebben trauma’s, verborgen ongemakken etc. Het respecteren van de persoon die je tegenkomt zou een basishouding moeten zijn op de HU. Mocht je toch een oordeel hebben, toets het oordeel bij de persoon zelf. Dit leidt ongetwijfeld tot boeiende gesprekken.