Potvisprotocol. Probeer dat maar eens uit te leggen in het buitenland. Dat, nadat er in 2012 een walvis strandde bij Texel en dat tot veel ophef leidde, de staat met Protocol Stranding Levende Grote Walvisachtigen kwam: het Potvisprotocol. Ook de volgende walvis die aanspoelt op onze kust zal het waarschijnlijk niet overleven, maar we hebben nu wel een protocol voor het arme beest. De term dook op tijdens een studiedag over de ontwikkeling van onze organisatie, die we onlangs hadden met zo’n honderd leidinggevenden van de HU.
We hadden het over het belang van samenwerking om echt stappen te kunnen maken. En dat de professionaliteit van iedere medewerker, ongeacht zijn of haar positie, daarbij meer ruimte moet krijgen. Niet alles dichttimmeren met regeltjes, maar samen kijken wat de mogelijkheden zijn binnen de aangegeven buitengrenzen. Dat dit nog niet vanzelfsprekend is, bleek tijdens een discussie over werktijdverruiming. Medewerkers en leidinggevenden hebben moeite hier het gesprek over aan te gaan. Toen werd de vraag gesteld: kan de HU wellicht kaders vaststellen waarbinnen zo’n werktijdenverruiming geregeld kan worden? Maar zulke kaders beschrijven en vastleggen, daar willen we juist van af. We moeten onszelf leren denken: zijn hier wel kaders voor nodig? We hebben in Nederland immers een arbeidstijdenwet, we hebben een cao, dus er zijn al buitengrenzen voor leidinggevenden en medewerkers om het gesprek met elkaar te kunnen voeren.
En toen kwam iemand dus met dat potvisprotocol, als voorbeeld van een probleem dat je gewoon samen moet aanpakken als het zich voordoet, binnen de regels en mogelijkheden die je hebt. Vertrouwend op de professionaliteit van je mensen. Sinds kort heeft Nederland ook een Operationeel Draaiboek Wolf. Een Wolvendraaiboek, waarin staat wie wat moet doen wanneer in Nederland een wolf opduikt. Het beest wat ruimte geven, lijkt me, maar in ruimte geven zijn we niet altijd even goed.
Ik pleit ervoor elkaar meer ruimte te geven. Zodat we weer meer leren vertrouwen op elkaars professionaliteit.
Jan Bogerd