De HU is een afspiegeling van de samenleving en alles wat in de samenleving speelt, komt met de mensen mee de hogeschool binnen. Zo ook de oorlog tussen Israël en Hamas. Een oorlog die mensen – met hun meningen en emoties – tegenover elkaar kan zetten. Hoe zorgen we dat we als HU-gemeenschap ook nu met elkaar in gesprek blijven? Docenten Emre Çiçek en Nadèzda Broshuis organiseerden – vanuit het Netwerk Diversiteit en Inclusie in samenwerking met het ISW-project Gevoelige kwesties – twee bijzondere bijeenkomsten hiervoor.
“Een aantal mensen in onze gemeenschap ervaart een gevoel van onmacht, verdriet, boosheid of frustratie”, stelde het College van Bestuur naar aanleiding van de oorlog tussen Israël en Hamas. “Het is dan onze kracht om naar elkaar te luisteren, elkaars verhalen en ervaringen te delen.” Dat daarin de kracht van de HU-gemeenschap zit, daar zijn Emre Çiçek en Nadèzda Broshuis het roerend mee eens. Maar: blijven luisteren, door alle onmacht heen, is een behoorlijke opgave. Ze voelden de noodzaak iets te doen.
Zo ontstond het idee om twee bijeenkomsten te organiseren, eentje voor studenten en een voor medewerkers. Om het gesprek aan te gaan over de oorlog, om emoties te delen maar ook om van elkaar te leren: hoe kunnen we de HU-gemeenschap helpen in contact met elkaar te blijven? “Juist in moeilijke tijden is het belangrijk de dialoog op te zoeken in plaats van de discussie”, stelt Emre. De twee kregen hulp van docent Khalid Idmalek en van twee Social Work studenten, betrokken bij het project Gevoelige kwesties: Hicham Chatouani en Achraf Chatouani.
Gevoeligheden (h)erkennen
Het waren goede en vreedzame bijeenkomsten, vertelt Emre. “De studenten waren echt op zoek naar een plek om hun emoties te kunnen delen. Ze vonden het heel waardevol dat de HU dit voor hen organiseert. Ik zie dat als een signaal aan docenten: het is goed om hier ruimte voor te geven.” Ook bij de bijeenkomst van medewerkers was er ruimte om emoties te delen. Maar het ging daar ook over hun ervaringen voor de klas: Wat zie jij terugkomen? Hoe anticipeer en reageer je daarop? Hoe kan je anderen helpen de juiste woorden te vinden, woorden die uitnodigen tot dialoog? Dat is een moeilijk evenwicht dat soms moeilijk is te bewaren, stelt Nadèzda. “Je kan als docent je waarden en normen niet thuislaten – en dat hoeft ook niet. Maar als je het gesprek aangaat vanuit die waarden, vanuit jouw mening, krijg je al snel discussies. Terwijl je als docent vooral het gesprek wil faciliteren, ruimte voor dialoog wil bieden. Het is daarom goed je bewust te zijn van jouw waarden en daarmee van je gevoeligheden, van waar jij geraakt kunt worden. Zodat je die gevoeligheid tijdens het gesprek voor jezelf kan herkennen en erkennen terwijl je open blijft staan voor andere meningen.” Die houding is niet alleen belangrijk in de klas maar ook om mee te geven aan studenten, stelt ze. “Dat zijn immers de professionals van morgen. Je wilt hen ook leren: hoe verhouden je normatieve kwesties zich tot je professionaliteit?”
Emre: “De inclusieve leeromgeving waar wij naar streven, is geen vanzelfsprekendheid. We moeten hieraan blijven werken, met en voor elkaar.”
Wat is je doel
Maar wat als een docent geconfronteerd wordt met beweringen die volgens hem onjuist zijn, niet op feiten zijn gebaseerd? De strijd tussen Israël en Hamas is immers ook een mediaoorlog; met name berichten op social media zijn niet altijd betrouwbaar als bron. Moeten studenten ook de ruimte krijgen hun opvattingen op basis van die berichten te delen? Nadezda: “De vraag is, wat is het doel van je les of van je gesprek? Gaat die over mediawijsheid of over het delen van gevoelens? Als emoties centraal staan, moet je niet komen met: maar is de bron van dat bericht wel betrouwbaar. Dan zet je iemands emoties weg en houdt het gesprek op. Als je een les mediawijsheid geeft, is dat natuurlijk anders. Al is het ook dan goed je bewust te blijven van gevoeligheden en emoties. Als iemand zich niet gezien en gehoord voelt, stopt het leren.”
Emre en Nadèza zijn docenten Social Work. Emre is daarnaast aanjager voor het Netwerk Diversiteit & Inclusie, Nadèzda is leider van het project ‘Gevoelige kwesties bespreken in de klas’. Wil je meer weten over dat project? Neem dan contact op met Nadèzda. Wil je meer weten over de betrokkenheid van het Netwerk Diversiteit & Inclusie? Stuur een mailtje naar Emre.
Lees ook eens deze LinkedIn-post van het Lectoraat Curriculumvraagstukken Funderend Onderwijs, met tips over lesgeven over het Israëlisch-Palestijns conflict, en het eerdere gesprek op HU Ontwikkelt met Nadèzda over ‘Gevoelige kwesties in de klas’.