Bijdragen aan de kwaliteit van (samen)leven in onze stedelijke omgeving: dat doen veel collega’s ook buiten de deuren van onze campus. Zoals Daan Ornée: docent-onderzoeker bij Social Work én eigenaar van zorgkwekerij Kostelijk: “Als je je concentreert op wat kan, gebeuren er al snel mooie dingen.”
“Planten? Ik wist er niets van, toen we hier begonnen. Dan zat ik in de voortuin – toch een soort visitekaartje voor een kweker – en dan vroeg een voorbijganger: goh, wat voor plant is dat? Wist ik het antwoord niet. Ik heb dus eerst maar de namen van de twintig planten uit onze voortuin geleerd. De eerste twee jaar mocht ik van mijn vrouw en schoonvader geen water geven; daar bleek je de groei van de plant mee te kunnen sturen en dan moest je wel weten wat je aan het doen was. Het was in die tijd letterlijk en figuurlijk flink aanpoten. En dat is het eigenlijk nog steeds.”
Een paar A4’tjes
“De kwekerij was van mijn schoonouders. Het werk werd te zwaar voor hen. Ik en mijn vrouw besloten het bedrijf over te nemen en er een zorgkwekerij van te maken – we hebben allebei psychologie gestudeerd en een achtergrond in de zorg. Op een paar A4’tjes schreven we een plan. Daar vertelden we over op een verjaardagsfeestje van een oud-collega’s en een week later stond de eerste cliënt op de stoep: ik hoor dat jullie een zorgkwekerij hebben! We waren nog nauwelijks begonnen. Dat was in 2019. Die cliënt is eerst een jaar als vrijwilliger bij ons geweest. Dat gaf ons de kans te oefenen; hoe werkt dit concept in de praktijk? Hij is nog steeds bij ons en heeft zelfs eens een praatje aan de HU gegeven, als ervaringsdeskundige.”
Minder druk
“De enige eis die we hebben, is: je moet het niet vervelend vinden om met planten te werken. Je hoeft er niet goed in te zijn, we komen er vanzelf wel achter welke klussen we je wel en niet kunnen geven. Ik heb vroeger veel ambulante begeleiding gedaan, dan zit je anderhalf uur één-op-één met iemand te praten. Bij ons kom je tot hele andere gesprekken. Je bent samen aan het werk dus het kan ook zomaar tien minuten stil blijven. Dat geeft een andere dynamiek. Het is natuurlijker, er zit minder druk op.”
Een breder perspectief
“We starten de dag om tien uur met alle cliënten samen, met koffie en een rondje: hoe zit iedereen erbij vandaag? Soms komen daar al hele mooie gesprekken uit. De ene keer heeft iemand wat meer rust en ruimte nodig, een andere keer is gezelschap juist fijn. Aanvankelijk hadden we vooral mensen met niet-aangeboren hersenletsel, daar hadden we al een professioneel netwerk in. Inmiddels hebben we ook mensen met een burn-out, epilepsie, autisme… de groep is heel divers. Ik vind dat leuk. Je krijgt meer diverse ervaringen en ik denk dat het de cliënten helpt. Het geeft hun een breder perspectief. Zo hebben we een dame met beginnende dementie. Die zei: ik heb geen zin om in zo’n clubje knikkebollende bejaarden te zitten. Voor haar was het veel fijner tussen mensen te zitten die langzaamaan méér energie krijgen en niet minder. Diversiteit heeft meerwaarde.”
Goede match
“De zorgkwekerij blijkt heel goed te matchen met mijn werk voor de HU. Wat er allemaal bij dit werk komt kijken qua wet- en regelgeving, daar had ik geen idee van. Die kennis en ervaring breng ik nu over op mijn studenten. Ik heb ook altijd genoeg praktijkvoorbeelden voor in mijn lessen. Andersom geven we op de kwekerij af en toe een themalunch voor cliënten, daar profiteer ik dan weer van mijn ervaring op de HU. De belastbaarheid van de mensen is natuurlijk wel laag, langer dan een kwartier moet je niet praten.” Lachend: “maar dat geldt voor veel studenten ook.”
“Ik blijf door mijn werk op de HU goed up-to-date. Het houdt me scherp op de zorg en helpt bij het behalen van keurmerken. Het is ook goed een lijntje naar buiten te hebben. Het voorkomt dat je tunnelvisie krijgt, of blinde vlekken. De HU en de kwekerij, het is echt… een kruisbestuiving.”
Mooie dingen
“In ons oorspronkelijke plan, op die paar A4’tjes, stond dat we op het hele terrein reuring wilden. Daar zitten we al dichtbij. Er is inmiddels een pluktuin, samenwerking met een zorgboer die op een deel van ons terrein een moestuin heeft, en hierachter volgen nu een paar dames een cursus bloempot kleien. Een goede bekende van mijn vrouw, een keramist, bood dat aan. Achterin willen we nog een voedselbos. Zo wordt het hier steeds maatschappelijk breder – en interessanter.”
“Het lijkt soms of alles je overkomt, en goede ideeën en mooie mensen komen aanwaaien. Maar dat heeft ook te maken met je houding. Als je voor dingen openstaat, nieuwsgierig blijft en je je concentreert op wat kan, gebeuren er al snel mooie dingen.”
Meer weten? Of gewoon op zoek naar hele mooie planten en bloemen? Kijk op de website van Kwekerij Kostelijk: kweken met zorg.