Promoveren is meer dan een proefschrift schrijven

Toen Marlies Welbie in 2009 aan haar promotieonderzoek begon bij het lectoraat Leefstijl en Gezondheid, had ze een duidelijk beeld van waar ze aan begon. Dacht ze. Immers, als promovendus werk je toe naar een proefschrift. Nu, bij haar promotie tien jaar later, kijkt ze er heel anders tegenaan: praktijkgericht onderzoek is veel meer dan een proefschrift alleen. Bij het lectoraat Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek verdiept ze zich verder in de doorwerking van praktijkgericht onderzoek.

Het promotieonderzoek van Marlies, dat zij in 2009 begon op te tuigen en in 2011 met subsidie van start ging, bestond geheel uit kwalitatief onderzoek. Bij kwalitatief onderzoek achterhaal je diepgaande informatie over motivaties, gedachten en verwachtingen van mensen. Over het onderzoek van Marlies lees je hier meer. “Ik was destijds op zoek naar mensen binnen de HU die ervaring hadden met kwalitatief onderzoek”, zegt Welbie. “Ik had behoefte aan advies en ondersteuning in de dagelijkse uitvoering van het onderzoek. Later bleek dat ze er wel waren, maar ik kon ze toen niet vinden.” Daarop begon Welbie een eigen peer support group voor onderzoekers binnen de HU die zich bezighouden met kwalitatief onderzoek. “Aanvankelijk waren we met vijf onderzoekers van het lectoraat Leefstijl en Gezondheid”, zegt Welbie. “Met elkaar lazen we een boek over stromingen in kwalitatief onderzoek, en bespraken we met elkaar per hoofdstuk wat we hier voor ons eigen onderzoek uit konden halen . Daarnaast brachten we onderdelen van ons eigen onderzoek in en dachten we daarin met elkaar mee.”

Coach
Vanaf het begin was de afspraak dat als je een HU-onderzoeker tegenkwam die ook kwalitatief onderzoek deed, je die persoon uitnodigde. Nu, ruim zes jaar na de eerste bijeenkomst, telt de peer support group liefst 200 HU-onderzoekers. Welbie is na een korte pauze weer de trekker. “Ik ben uitgegroeid van zoekende naar senior, een rol waarin ik anderen ondersteun. Gaandeweg heb ik me ontwikkeld tot methodologisch coach, omdat ik het ontzettend leuk vindt om onderzoekers te coachen op hun proces. Ik ben in die rol geen begeleider of beoordelaar, maar een neutrale partij die aanschuift als sparringpartner.”

Ontwikkeling
Welbie kwam in contact met Daan Andriessen, lector Methodologie van Praktijkgericht Onderzoek (MPO) aan de HU. “Tegen hem heb ik de wens uitgesproken dat ik hiermee verder wil. Een jaar geleden heb ik de inhoudelijke kant van mijn onderzoek losgelaten en ben ik me meer gaan richten op methodologie en ondersteuning van onderzoekers en promovendi.” Bij het lectoraat MPO werkt Welbie bovendien nog aan een ander thema, dat direct verband houdt met haar promotieonderzoek: doel en doorwerking van praktijkgericht onderzoek. “Toen ik aan mijn promotie begon, was ik me er niet van bewust dat er meerdere soorten doelen zijn die door middel van een onderzoeksproject nagestreefd kunnen worden. Ik dacht dat een promotie kennisontwikkeling voorop moest staan. Natuurlijk is dat een belangrijk doel, je schrijft immers een proefschrift. Maar je ontwikkelt veel meer dan alleen kennis. Mijn onderzoeksproject heeft ook geleid tot persoons-, systeem- en productontwikkeling. Met ons onderzoek hebben wij een product ontwikkeld en bijgedragen aan bewustwording met betrekking tot gezondheidsvaardigheden bij zorgverleners, docenten en beleidsmakers. Ook hebben we onderwijs ontwikkeld op dit thema. Dat hebben wij natuurlijk niet alleen gedaan, maar we zijn wel degelijk een belangrijke speler geweest in het op gang brengen van deze bewegingen.”

Visie
Allemaal mooie, legitieme resultaten van praktijkgericht onderzoek, waarvoor niet altijd evenveel aandacht is. “Gedurende mijn promotietraject heb ik veel geworsteld en gezocht”, zegt Welbie. “Ik vroeg me af of ik me nog wel met onderzoek bezighield als ik bijvoorbeeld nadacht over de valorisatie van het product. Inmiddels ken ik de visie van het lectoraat MPO hierop. Als je als promovendus of onderzoeker vanaf het begin bewust bent van het feit dat praktijkgericht onderzoek meerdere doelen dient, kun je je daar vanaf de start ook op richten. Zo komt de reikwijdte en het potentieel van praktijkgericht onderzoek ook veel beter uit de verf. Bij het lectoraat draag ik bij aan het ontwikkelen en uitdragen van kennis en tools om die visie handen en voeten te geven.”