Digitalisering in het onderwijs is een hot item. Dat was het al, maar de coronacrisis heeft het nog eens in de schijnwerpers gezet. Daarbij gaat alle aandacht naar de digitalisering van het onderwijs zélf: hoe je op afstand les kan geven, om wat voor didactiek dat vraagt. De HU-ambities op het vlak van digitalisering betreffen echter ook de inhoud van het onderwijs: het studenten laten kennismaken met nieuwe digitale technologieën waarmee ze de beroepspraktijk kunnen vernieuwen. Een van die technologieën is blockchain. De instituten Finance & Accounting en ICT hebben een crossminor over deze technologie ontwikkeld. Docent Finance & Control Bernhard van der Biessen en docent HBO-ICT Sam Leewis vertellen waarom het zo belangrijk is hier ruimte voor te geven in ons onderwijs – en niet alleen in het techniekonderwijs.
Maar eerst: wat is blockchain ook alweer?
Een blockchain valt het beste te vergelijken met een gedeelde database. Alle computers die zijn aangesloten op het blockchain-netwerk, beheren een kopie van deze database. De computers controleren elke transactie met de database. Als één van deze kopieën niet meer overeenkomt met de anderen, wordt de transactie niet geaccepteerd. Hierdoor is het praktisch onmogelijk om de data achteraf aan te passen, wat frauderen veel lastiger gemaakt. Het grootse verschil met veel gangbare systemen is dat er bij blockchain geen centraal controleorgaan (zoals een bank) aan te pas komt. Er ontstaat geprogrammeerd vertrouwen, wat samenwerking tussen bedrijven en organisaties vereenvoudigt.
Hoe is de kennis over blockchain in de beroepspraktijk?
“Nog tamelijk beperkt”, vertelt Bernhard van der Biessen, coördinator van de minor. “In finance & control wordt de technologie voorzichtig ingezet maar in veel andere vakgebieden is het nog onbekend. Terwijl samenwerking met andere vakgebieden grote voordelen kan opleveren. Zo zitten de grootste kosten van blockchain-projecten momenteel niet in de techniek maar in het anders inrichten van administratieve systemen en het passend maken van het juridische kader. Dus betrekken we die werkvelden graag bij onze projecten. Dat levert ook weer kansen op voor onze studenten.” Sam Leewis – behalve docent ook coördinator van het HU blockchainlab – vult aan: “Bij ICT ligt de focus op de techniek, waardoor het grote plaatje vaak vergeten wordt. Is er al een bestaande oplossing? Wie moeten of kunnen er betrokken worden bij dit project? Dat zijn vragen die vaker gesteld kunnen worden. De samenwerking tussen verschillende werkvelden is hier essentieel.”
Wat is het idee achter de minor?
“Onze instituten verwachten veel van blockchain. We zien het als middel waarmee we de beroepspraktijk kunnen verrijken”, stelt Van der Biessen. “Met de minor willen we studenten leren en laten ervaren hoe blockchain bedrijven kan helpen. Dat doen we door ze de helft van de tijd kennis over deze technologie bij te brengen en ze de andere helft te laten werken in opdracht van een bedrijf. Zo kunnen ze de kennis direct toepassen in de praktijk. En de bevindingen uit praktijk vinden hun weg weer terug naar het onderwijs. Dat is een hele prettige wisselwerking. We willen met de minor ook multidisciplinaire samenwerking op het gebied van blockchain stimuleren. Juist door samen te werken met andere vakgebieden, komen studenten tot onverwachte maar waardevolle toepassingen voor werkvelden waar ze eerder misschien niet eens aan dachten.”
Is het onderwijs zelf wellicht ook een werkveld waarin blockchain van meerwaarde kan zijn?
“Zeker! Zoals gezegd kan het helpen de administratieve last te verlichten. Dat maakt het eenvoudiger flexibel onderwijs op maat te regelen. Stel, je wil iedere afstudeerder zestien uur geven die hij of zij naar eigen inzicht aan onderwijs mag besteden binnen de HU. Dat is nu administratief niet te realiseren. Maar als je die uren omzet in tokens in een blockchain-systeem, wordt het veel eenvoudiger om zo’n persoonlijk traject administratief te regelen.”
Wie zijn er allemaal bij de minor betrokken?
“Als je niet alleen werkt aan digitalisering van het onderwijs maar als kennisinstelling ook digitalisering in de regio verder wilt brengen, moet je de meest relevante materie kunnen aanbieden. Het is dus belangrijk dat we opereren in een regionaal netwerk van kennisinstellingen en geïnteresseerde bedrijven. Het Lisk Center is een belangrijke partner. Ook doen we veel met het regionale platform Blockhain030. Binnen de HU hebben we veel te danken aan Lector Johan Versendaal van het lectoraat Betekenisvol Digitaal Innoveren. Een andere drijvende kracht achter de minor is Jaap Goedegebuur, onderzoeker voor het lectoraat Betekenisvol Digitaal Innoveren en docent Technische Bedrijfskunde. En zonder Hans Monpellier, directeur van het Institute for Finance & Accounting, was deze minor niet tot stand gekomen.”
Meer weten over de minor Blockchain? Kijk bij het minor-aanbod van de HU. Meer weten over blockchain? Stel je vragen aan Bernhard van der Biessen, coördinator minor Blockchain of aan Sam Leewis, coördinator van het HU Blockchainlab.
Lees ook: