In de afgelopen drie jaar hebben veel verschillende studenten, docenten en onderzoekers meegewerkt aan het ESSENCE-programma (European Sustainable Solutions for Existing and New City Environments). Dit is een internationaal project dat we in CARPE-verband (Consortium on applied research) hebben vormgegeven vanuit het Centre of Expertise Smart Sustainable Cities, onder leiding van het lectoraat Nieuwe Energie in de stad, en met medewerking van de lectoraten Co-Design en E-business . Onze partners in hoger onderwijs uit Turku, Hamburg, Manchester en Valencia namen er dus ook aan deel.
Op woensdag 14 juni kwamen docenten, onderzoekers, lectoren, studenten en bedrijfsleven bij elkaar om de opbrengsten van dit project te delen. Geen conferentie waar je alleen kwam om te luisteren, alle deelnemers werden aan het werk gezet. Want als in 2050 ruim 70% van de wereldbevolking in steden woont, hebben we elkaar nodig om die steden leefbaar te houden. In ieder opzicht.
Na het openingswoord van collegevoorzitter Jan Bogerd en keynotes van Thomas Rau en Maarten Hajer, waren de geesten geslepen. Thomas Rau (Rau Architects & Turntoo) maakte ons duidelijk dat we te gast zijn op deze planeet en we daar dus heel bewust mee om moeten gaan. Maarten Hajer (Universiteit Utrecht) nodigde ons uit te dromen over de toekomst, heel goed na te denken over de frames die we hanteren als we over duurzaamheid praten en de verhalen die we vertellen.
Hierna gingen de deelnemers in groepen uit elkaar om te werken aan leefbare oplossingen voor 2050. De thema’s die aan de orde kwamen waren: Living well together, Innovation and opportunities, Systems in the city en Physical transition. Wat daarbij opviel is dat het zeker niet alleen over techniek ging maar minstens net zo vaak over het menselijke en sociale aspect. Er is veel gesproken over inclusie en participatie, nieuwe business modellen en ondernemerschap en hoe we mensen kunnen uitnodigen hun gedrag te veranderen.
Tegelijkertijd vond de Transition Zero Award plaats, een wedstrijd onder internationale studententeams die hun oplossingen voor duurzaamheidsvraagstukken in verschillende gemeenten demonstreerden. De Transition Zero Award is een jaarlijkse prijs, die wordt uitgereikt door het Nationaal Lectorenplatform Urban Energy, voor de beste en meest uitvoerbare oplossing naar duurzaam energie gebruik. Naast teams uit de CARPE-landen was hier zelfs een Russisch team bij aanwezig. Winnaar werd het team Net Zero Energy Housing uit Utrecht dat ook weer benadrukte dat het bij duurzaamheid niet alleen over technische oplossingen maar ook over hoe je de bewoners zo ver krijgt dat ze die ook gaan gebruiken.
De afsluitende speech kwam van Andy van den Dobbelsteen (TUDelft). Hij wees het publiek er op dat snelle actie nodig is om verder te komen met duurzaamheid maar ook vasthoudendheid, innovatie en integratie met wat er nu al is.
De internationale conferentie waarmee het ESSENCE-project werd afgesloten, was een groot succes, met bijna 300 deelnemers onderzoekers, docenten, studenten, vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven hebben met elkaar gewerkt aan concrete stappen naar een leefbare stad in 2050.