In 2016 werd de pre-bachelor voor vluchtelingstudenten van Hogeschool Utrecht genomineerd voor een Computable Award. Gisteren was de opleiding alweer genomineerd, deze keer voor ‘het Goedste Doel’ van de AFAS Foundation. In de tussentijd is de opleiding flink veranderd – en nominaties of niet, die veranderingen gaan gewoon door, aldus projectleider Hanke Drop: “Opleiden gaat altijd over lessons learned, voor studenten maar ook voor de opleiders.”
De opleiding startte als een pre-bachelor ICT, als gedeeld initiatief van Hogeschool Utrecht, de Gemeente Utrecht, AFAS Software en de organisatie voor vluchtelingstudenten UAF. De pre-bachelor verlaagde de drempel voor vluchtelingstudenten om een opleiding tot ICT’er te beginnen, een vakgebied met een groot tekort aan geschoolde professionals. “De eerste ervaringen waren positief, maar lieten ook ruimte voor verbetering zien”, vertelt projectleider Hanke Drop. Een jaar later werd de pre-bachelor uitgebreid met de uitstroomopleiding Built Environment en de tweedegraads docentopleidingen. Dit jaar is, weer op basis van de lessons learned, ervoor gekozen van de pre-bachelor een breed georiënteerde voorbereidende opleiding tot het hbo te maken. De vluchtelingstudenten kunnen nu dus in principe elke vervolgstudie kiezen, mits het een opleiding is met optimale kansen op de arbeidsmarkt. Waarom deze nieuwe verandering? Drop: “Studenten zeiden wel dat ze ICT of Built Environment gingen doen, maar dat bleek lang niet altijd het geval. Er was gewoon behoefte aan een brede, goede voorbereiding op het studeren in het hbo. De doorontwikkelde pre-bachelor voorziet beter in die behoefte.”
Hummus en hutspot
Maar dat is niet de enige vernieuwing. Voorheen was de pre-bachelor een afzonderlijke opleiding. Er was weinig contact met de bestaande bacheloropleidingen en ook niet zo direct met andere studenten. Voor velen was de overgang van de pre-bachelor naar een reguliere bacheloropleiding dan ook een grote schok: het tempo, de wijze van studeren, van communiceren. “In de nieuwe opzet lopen studenten mee met projecten van diverse opleidingen, steeds wat langer”, vertelt Drop. “Ze ervaren dus direct al hoe het is om bij ons te studeren, zonder dat ze direct getoetst worden. De opleidingen werken hier ontzettend goed aan mee, er is veel enthousiasme. Ze zorgen voor mentoren en helpen waar mogelijk.” De vluchtelingstudenten krijgen verder les in Nederlandse taalverwerving, studievaardigheden (zoals leerteamleren) en oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt, samenleving en studiekeuze. Ten slotte is er nog een bijzonder programmaonderdeel: Hummus en Hutspot. Drop: “Hierin gaan de studenten in de praktijk aan de slag met alles dat ze leren. Ze gaan op bedrijfsbezoek, bezoeken musea en we laten ze ook situaties voor elkaar uitspelen. Lichaamstaal gebruiken.” Hummus en Hutspot is behalve voor de pre-bachelorstudenten ook voor studenten van de internationale minor Sustainable Development en van de bachelor Social Work. “Veel vluchtelingen ervaren dat enkel wordt gekeken naar hun vluchtelingidentiteit en hun leven vanaf het moment van aankomst. Hun culturele bagage en eerdere levenservaringen lijken er niet toe te doen. In Hummus en Hutspot wordt hier aandacht aan besteed. Ze leren hun identiteit en persoonlijke talenten en ervaringen te laten zien. Uiteindelijk worden het hier betere professionals van.”
Klaar ben je nooit
Het succes van de nieuwe aanpak betaalt zich terug. De studenten zijn gemotiveerder en de presentiegraad ligt hoger. “Dit voldoet duidelijk aan een behoefte”, aldus Drop. Dus de opleiding is nu klaar? “Nee, dat ben je nooit. Opleiden gaat altijd over lessons learned, voor studenten maar ook voor de opleiders. We blijven kijken hoe en waar het beter kan.”