Generatieve AI – met tools als ChatGPT – kan het onderwijs en de manier van beoordelen ingrijpend beïnvloeden, zowel positief als negatief. Hoe gaan we hiermee om? Niet alleen in de toekomst, maar ook vandaag? Om die vraag te helpen beantwoorden, is er de Handreiking generatieve AI en toetsing. Projectgroep-lid Marlies Ngouateu-Bussemaker: “We zijn echt samen op ontdekkingsreis.”
“Bij het schrijven van de handreiking zochten we een wat minder beleidsmatige, meer toegankelijke toon. We zeiden toen: zullen we hier niet gewoon ChatGPT voor inzetten? Dat hebben we toch maar niet gedaan. Want waar gaat zo’n tekst naartoe, hoe wordt die door de makers van ChatGPT gebruikt? Het eerst moeten anonimiseren en daarna weer checken, is dat de moeite waard? Zo liepen we zelf tegen vragen aan waar wij allemaal mee zitten”, vertelt Marlies. Zij was de afgelopen maanden trekker van – of in haar woorden: verbinder in – dit breed gedragen project. “Er waren mensen betrokken uit allerlei onderdelen van de HU. De handreiking is echt in gezamenlijkheid tot stand gekomen. We hebben ook een brede kring laten meelezen, waaronder collega’s uit het onderwijs en twee studenten. Dat was heel waardevol.”
Hier en nu
De nieuwe handreiking is eigenlijk een forse uitbreiding van de HU-handreiking ChatGPT, die in januari 2023 verscheen. “De ontwikkelingen gingen – en gaan – zo snel dat er nu al behoefte was aan meer informatie. We hebben ervoor gekozen vooral achtergrondinformatie te bieden en handvatten voor de huidige onderwijs- en toetspraktijk. Er is binnen de HU handelingsverlegenheid op dit onderwerp; we willen daarom vooral tegemoetkomen aan vragen die nú leven.”
Kansen en risico’s
De handreiking biedt geen nieuw beleid, eerder een handzame samenvatting en adviezen gebaseerd op bestaande beleidsstukken en op kennis en inzichten die we binnen en buiten de HU hebben opgedaan. Het is ook nadrukkelijk geen verbodenboekje. “We willen collega’s vooral laten nadenken over de risico’s én over de kansen; over hoe je generatieve AI kan inzetten in het onderwijs. Laat studenten bijvoorbeeld eens reageren op informatie uit zo’n tool. Hoe kan je die kritisch beoordelen? Het kan een goed onderwijsmiddel zijn voor het ontwikkelen van kritisch denkvermogen.”
Wees duidelijk
Wat de risico’s betreft: er is tevens informatie opgenomen over ethische en juridische aspecten en over hoe je als examinator kunt omgaan met vermoedens van ongeoorloofd gebruik van generatieve AI. Hoe herken je dat gebruik, welke stappen zet je dan? “De eerste stap is: praat erover, deel je vermoedens met een collega. Want er valt voor ons allemaal nog een hoop te leren”, stelt Marlies. “Dat geldt ook voor onze studenten. Wees duidelijk over wat je van studenten verwacht. Leg schriftelijk vast wat wel en wat niet is toegestaan. Daarnaast is het belangrijk dat je met studenten over AI in gesprek gaat – en blijft gaan. We moeten ze immers niet alleen in hun studie leren omgaan met generatieve AI, maar ook erna: wat betekent het voor jouw werkveld? We zijn echt samen op ontdekkingsreis.”
Vragen?
De Handreiking generatieve AI en toetsing is online beschikbaar. Zo is hij eenvoudig te updaten en beschikt iedereen altijd over de nieuwste versie. Heb je vragen over de handreiking? Of zou je deze graag uitgebreid zien worden met bepaalde informatie? Alle feedback is welkom; neem contact op met Marlies Ngouateu-Bussemaker.
Lees ook eens het interview met Corleen Knieriem en Matthijs Noorlander naar aanleiding van de strategische sessie ‘De Impact van generatieve AI op het onderwijs bij de HU’.