“Wij zijn als Institute for ICT wel inclusief maar nog niet divers genoeg”, stelde instituutsdirecteur Anita Bosman begin van dit jaar in een interview op HU Ontwikkelt. Er wordt hard aan gewerkt maar een cultuurverandering gaat niet over één nacht ijs, weten ook Mieke Braadbaart en Chris Hijmissen. Ze vertellen over het vijfjarenplan van het instituut en over de praktische ingrepen die ze doen om mensen zich meer thuis te laten voelen. “Diversiteit is geen vraagstuk of opgave, het is iets om te waarderen.”
Mieke richt zich expliciet op vrouwen in de ICT. “Haar vijfjarenplan gaat over wat het instituut de komende jaren extra wil doen om meer vrouwen te verwerven voor de ICT-opleidingen”, vertelt Chris. “Zelf heb ik de tijd gekregen om te investeren in diversiteit in bredere zin. Hoe zorgen we dat iedereen die bij ons komt studeren, zich hier thuis voelt?”
Marktvraag
Waarom in het streven naar inclusie apart aandacht voor vrouwen? Mieke: “De vraag naar ICT’ers is nog altijd vele malen groter dan het aantal afgestudeerden. We hebben nu zo’n vijfhonderd startende ICT’ers. Daarvan zijn er vijftig vrouw; slechts tien procent. Terwijl zij de helft van de bevolking uitmaken. Er zouden dus nog vierhonderd vrouwen bij kunnen – en moeten. Hier is nog veel winst te behalen voor de arbeidsmarkt. De extra aandacht voor meer vrouwen in de ICT komt dus voort uit de marktvraag. Maar het streven naar inclusie gaat inderdaad over ons allemaal.”
Bij elkaar zetten
Een van de aandachtspunten in het vijfjarenplan is de verdeling van vrouwen. “Die werden altijd over alle klassen verspreid”, vertelt Mieke, “wat betekent dat je maar één of twee vrouwen per klas hebt. Zij zijn dus altijd ‘de uitzondering’ in de groep. We gaan die vrouwen nu meer bij elkaar zetten, in klassen die dan voor minstens een kwart uit vrouwen bestaan. Zo zullen zij zich sneller thuis voelen en wordt de vrouwelijke stem in die klassen echt gehoord.” De overige klassen bestaan dan noodgedwongen enkel uit mannen. Chris: “Eén of twee vrouwen gaan in zo’n mannengroep het verschil niet maken. Dus kan je er beter meer bij elkaar plaatsen, zodat ze gehoord worden. Hopelijk groeien zij dan uit tot ambassadeurs van onze opleiding en weten ze, bijvoorbeeld op onze open dagen, meer vrouwen te inspireren bij ons te komen studeren. Dan lost dit probleem zich vanzelf op.”
Evidence-based
Een erg positieve insteek, inderdaad. Maar Mieke en Chris doen niet aan luchtfietserij. “In ons vijfjarenplan staat ook dat we meer evidence-based gaan werken. We willen onderzoekers vragen om te komen meten wat de effecten van onze ingrepen precies zijn. Voelen mensen zich meer thuis bij onze opleiding? Wordt de groep diverser en wat zijn de effecten daarvan in het onderwijs?”, aldus Mieke.
“Voor de werving van studenten werkt de afdeling Marketing & Communicatie met persona’s: archetypes van potentiële studenten, zoals de mbo’er, de havist en de vwo’er. Bij elk archetype past een net andere aanpak, vanuit andere wensen en hulpvragen. We zijn nu met M&C begonnen een archetype te ontwikkelen voor de in ICT geïnteresseerde vrouw. Dat doen we met input van onze huidige studentes: wanneer kwamen ze in aanraking met het vakgebied, hoe is hun traject richting onze opleiding verlopen? Met de persona willen we een beter beeld krijgen van de vrouwelijke doelgroep.”
Niet alleen plannen
Het vijfjarenplan gaat over de toekomst, maar het instituut investeert al lang in diversiteit en inclusie, vertelt Chris. “Kleine dingen kunnen al veel doen voor het thuis-gevoel. Zo proberen we meer ruimtes voor gebed te krijgen. Ook hebben we de slb-lessen aangepast. Er wordt aan eerstejaars nu standaard vertelt waar de all-gender wc’s zijn en ze worden gewezen op onze netwerkbijeenkomsten voor vrouwen.”
Aanpak bewijst zichzelf
Steeds meer instituten onderzoeken wat ze kunnen doen voor meer diversiteit en inclusie. Maar de noodzaak is niet voor iedereen duidelijk, vertelt Mieke. “Je moet mensen hier echt langzaam in meenemen, veel met ze praten om ze te laten inzien hoe belangrijk dit is. Voor onze gemeenschap, voor het onderwijs. Anita vertelde me over studenten die van ver buiten de regio bij ons komen studeren, omdat ze gehoord hebben dat wij inclusiever zijn. Dat je hier bij ICT jezelf kan zijn. Dat is natuurlijk prachtig. Zo bewijst onze aanpak zich vanzelf.”
Rolmodellen
Om de aandacht voor inclusiviteit breed uit te dragen en er nieuwe studenten mee te inspireren, zet het instituut ook alumni in, als rolmodellen voor studiekiezers. Een van hen is Floortje Teeuwen.
Diversiteit zorg voor creativiteit
Chris: “Wij zien diversiteit niet als een streven, maar als een waarde: diversiteit zorgt voor andere invalshoeken en meer creativiteit. Het maakt ons denken beter. Vanuit die gedachte wil je dus zoveel mogelijk verschillende mensen in je opleiding hebben. Daar moet je dan actief aan werken, want de menselijke reflex is op zoek te gaan naar mensen die zoveel mogelijk op jouw lijken. Terwijl wetenschappelijk onderzoek laat zien dat bedrijven die diverser zijn, het beter doen. Diversiteit is geen vraagstuk of opgave, het is iets om te waarderen.”