In de vijftig jaar dat de opleiding HBO-Verpleegkunde bestaat, is er veel veranderd. Er wordt veel meer integraal en multidisciplinair opgeleid. En minder gerookt en gebreid. Opleidingsmanager Hans Aerts: “Als je de beste patiëntenzorg wil krijgen, moet je bij de basis zijn; de opleiding.”
Hans Aerts hoorde in 1977 tot de vijfde lichting van HBO-V in Nijmegen. Hij glimlacht bij de herinnering aan die tijd. “In mijn tijd liepen veel vrouwelijke studenten op klompen, werd er veel gerookt in de klas en moest je niet vreemd opkijken als de helft van de studenten zat te breien.” Maar dat is niet het belangrijkste verschil. “We hadden toen een instroom van 100 studenten waarvan 25% mannen. Dit jaar zijn we in Utrecht begonnen met 600 eerstejaars waarvan 15% mannen.”
Lesboeken uit Amerika
Een ander belangrijk verschil is hoe de vakken onderwezen werden. “In de beginjaren bestond het curriculum uit vakken als Sociologie, Recht, Pathologie en Verpleegkunde. Die vakken werden allemaal naast elkaar gegeven, waarbij samenhang niet altijd duidelijk was. Nu wordt bij Recht uitgelegd hoe dat past in de patiëntenzorg en hoe je in de praktijk te maken krijgt met patiëntrecht.” Ook de lesmethoden zijn veranderd. “Veel lesboeken kwamen destijds uit Amerika en gingen over het plannen van zorg. Boeken over de Nederlandse situatie bestonden simpelweg nog niet”, herinnert Hans zich.
Brede opleiding
HBO-V is een van de grootste opleidingen binnen de HU. Dat de opleiding zo gewild is, verbaast Hans niet. “Er is de laatste jaren veel aandacht voor interdisciplinair en breed opleiden. Je moet alle velden gezien en ervaren hebben voordat je aan het werk gaat. Na je opleiding kun je daardoor kiezen voor werken in verschillende velden van de gezondheidszorg, zoals de ziekenhuizen, het verpleeghuis of de wijk. Maar ook verplegingswetenschappen studeren of in het management gaan behoren tot de mogelijkheden. In de zorg zijn grote tekorten, ook daarom is het nodig verpleegkundigen zo op te leiden dat ze op verschillende plekken inzetbaar zijn.” Het merendeel van de afgestudeerden gaat daadwerkelijk in de zorg werken, waarbij de mannen nog veelal kiezen voor de acute zorg of de GGZ.
Een lans breken
Het werk in de wijkzorg was in de jaren zeventig veel populairder dan nu. De wijkverpleging wordt in de media vaak verward met de thuiszorg, waarin je ouderen bijvoorbeeld helpt met het aantrekken van steunkousen. Hans wil graag een lans breken voor de wijkverpleging. “Werken in de wijkverpleging betekent dat je veel autonomie hebt. Je bezoekt de patiënt in principe alleen en beslist zelf wat er nodig is en hoe je dat aanpakt. Dat doet een groot beroep op je improvisatievermogen en oplossingsgerichtheid.”
Unieke positie
“In Utrecht hebben we vijf ziekenhuizen in de directe omgeving. Uniek aan de opleiding in Utrecht is dat wij door de goede contacten met de zorginstellingen, studenten uit alle jaren stageplaatsen kunnen bieden. Dat geldt zeker niet voor alle andere hogescholen die deze opleiding aanbieden. Omdat onze studenten hierdoor de hele breedte van het vak zien en ervaren, kunnen zij een gefundeerde keuze maken na hun afstuderen. En dat betekent weer dat ze daar over het algemeen lang op die plek blijven.”
Zorgen met en voor elkaar
Na zijn afstuderen is Hans zelf in een ziekenhuis gaan werken waar hij al snel leidinggevende werd. Waarom stapte hij na tien jaar over naar het onderwijs? “Als leidinggevende kun je veel sturen op wat in jouw ogen goede patiëntenzorg is. Maar als je echt aan de ontwikkeling van verpleegkundigen wil werken om uiteindelijk echt die beste patiëntenzorg te krijgen, moet je bij de basis zijn; de opleiding.”
“Op dit moment is mijn grootste zorg de aandacht en begeleiding voor de startende verpleegkundige. Wij hebben als hogeschool samen met de zorginstellingen de verantwoordelijkheid voor het opleiden van de nieuwe generatie verpleegkundigen. We kunnen elkaar helpen door nog veel meer de verbinding te maken tussen werkveld en opleiding, zodat we met elkaar de startende verpleegkundigen kunnen ondersteunen en begeleiden. Want opleiden stopt niet na het afstuderen. Het begint dan pas.”’
Meld je aan voor het HBO Vestival
Op 22 september viert de opleiding HBO-V haar vijftigjarig bestaan met een groot evenement. Omdat de opleiding in Utrecht destijds tegelijk startte met die in Nijmegen, vieren we het lustrum samen. Ben je (oud)medewerker of alumnus van de opleiding, meld je dan vandaag nog aan. Je vindt alle informatie op de website.