Bij goed onderzoek is wetenschappelijke integriteit essentieel. De leidende principes daarbij zijn: eerlijkheid, zorgvuldigheid, transparantie, onafhankelijkheid, verantwoordelijkheid. Sinds oktober 2018 is de Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit van kracht. Hierin worden de principes voor wetenschappelijke integriteit, normen voor goede onderzoekspraktijken en zorgplichten voor onderwijs- en onderzoeksinstellingen beschreven.
De Ethische Commissie Onderzoek van de HU is een adviescommissie waarbij je als onderzoeker met twijfels over de juiste toepassing terecht kunt. “Wij toetsen of je onderzoek voldoet aan de gedragscode.” Legt Ellen Gerrits, voorzitter van de commissie in het domein Gezondheid uit. “De Ethische Commissie Onderzoek is één instrument om de gedragscode op de HU te implementeren. Maar er is meer nodig om wetenschappelijke integriteit bij alle medewerkers van de HU onder de aandacht te brengen. Er zijn ook trainingen nodig, een goede website met informatie voor medewerkers, een klachtencommissie etc.”
Ethiek
Want ook al lijkt het handelen volgens deze principes niet meer dan normaal, ligt de twijfel in een klein hoekje en kunnen de principes in het geding komen. “Een voorbeeld daarvan is als je in je onderzoek vraagt drie keer een test van een uur af te nemen maar je gebruikt de data uiteindelijk helemaal niet. Dan kan dit te belastend zijn voor de respondenten en het was voor het onderzoek niet nodig geweest.” Het gaat om een bewustwording. Integriteit en ethiek spelen niet alleen binnen de gezondheidszorg maar gelden voor het gehele praktijkgerichte onderwijs, legt Gerrits uit. “De onderzoeksmethodologie of de procedure waarin een persoon toestemming geeft voor deelname kan bijvoorbeeld niet zorgvuldig genoeg omschreven zijn of vragenlijsten niet goed opgesteld, waardoor je eigenlijk niets met de data kunt. Ook komt regelmatig voor dat databestanden niet voldoende worden geanonimiseerd en toch worden gedeeld.” Maar er kan ook sprake zijn van bewuste en ernstigere gevallen zoals plagiaat of het vervalsen van onderzoeksresultaten. Bewuste, maar ook onbewuste schendingen van de wetenschappelijke integriteit kunnen grote gevolgen hebben.
Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit
Het is daarom belangrijk dat alle HU-studenten en HU-medewerkers die onderzoek uitvoeren, werken volgens de principes en daaruit voortvloeiende normen van goede en integere wetenschapsbeoefening en dat docenten en begeleiders deze onderwijzen. Alle Nederlandse hogescholen, universiteiten en andere onderzoeksinstellingen hebben afgesproken om te werken volgens de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit. Deze code is niet alleen bedoeld als houvast voor onderzoekers binnen lectoraten, maar biedt ook een educatief en normatief kader aan docenten. De docenten onder wier verantwoordelijkheid de studenten werken, zijn aanspreekbaar op het niet naleven van de normen uit de code.
Wil je meer weten over de inhoud van de wetenschappelijke gedragscode integriteit of weten welke stappen de HU hierin maakt, kijk dan op ASK HU.