Leren en innoveren over de grenzen van beroepspraktijken heen: Het HU-programma Design for Health toont hoe dit er in de praktijk kan uitzien. De HU werkt hierin samen met UMC Utrecht en andere instellingen aan vernieuwende, praktische oplossingen voor de zorg. “Iedereen denkt vanuit zijn eigen achtergrond. Daarom is het zo belangrijk disciplines bij elkaar te brengen, zodat je samen tot de beste oplossing komt.”
In de zorg wordt steeds meer technologie toegepast om patiënten en cliënten sneller en beter te helpen en om zorgprofessionals te ondersteunen in hun zorgtaken. Maar niet alle oplossingen die worden ontwikkeld, sluiten goed aan bij de behoeftes van zorgprofessionals. Soms zijn ze te ingewikkeld, of passen ze niet bij bestaande systemen en werkmethoden. Het programma Design for Health laat technische disciplines en zorgdisciplines samen optrekken bij het bedenken en ontwikkelen van technologische zorginnovaties. Onderzoekers, docenten en studenten van de HU werken er samen met zorginstellingen als het UMC Utrecht en externe bedrijven op het gebied van gezondheidstechnologie.
Danielle Vossebeld, docent-onderzoeker aan de HU is, samen met Thijs van Houwelingen, coördinator van Design for Health. Zij werkt onder andere samen met Joris Jaspers, hoofd Innovatie Medische Technologie bij het UMC Utrecht. De twee kennen elkaar van het promotieonderzoek dat Vossebeld in het UMC Utrecht uitvoert en van COUNT, dat daaruit voortkwam: een project dat onderzocht hoe je op een succesvolle manier technologie kan ontwerpen voor ondersteuning van verpleegkundigen. Ook bij Design for Health zijn die verpleegkundigen een belangrijke doelgroep. Jaspers: “Mijn afdeling krijgt veel onderzoeksvragen van mensen die met medical devices werken en ideeën hebben voor nieuwe producten. Zo doen we veel voor chirurgen en radiologen. Voor de grootste groep zorgverleners in het UMC Utrecht deden we eigenlijk heel weinig: de verpleegkundigen. Terwijl die enorm van innovaties kunnen profiteren.”
Samen de beste oplossing
Vossebeld: “Verpleegkundigen zijn heel praktisch ingesteld, die bedenken al snel een work-around. Maar die oplossingen zijn niet bestendig. Wij willen zorgen dat ze met hun problemen naar ons toe komen, zodat wij – studenten, professionals, onderzoekers – samen met hen praktische innovaties kunnen ontwikkelen die écht helpen. En waarvan onze studenten kunnen leren.” Het hoeft daarbij niet altijd om een technologische innovatie te gaan, stelt Vossebeld. Als voorbeeld noemt ze een bevoorradingsprobleem in een ziekenhuis. Een ICT-bedrijf bedacht een voorraad-app met een heel logistiek systeem erachter. De oplossing bleek veel simpeler: een andere looproute bij het checken van de bevoorrading. “Iedereen denkt vanuit zijn eigen achtergrond. Daarom is het zo belangrijk disciplines bij elkaar te brengen, zodat je samen tot de beste oplossing komt.”
Niet vastgeroest
Wat is de rol van studenten hierin precies? Jaspers: “De studenten van nu zijn opgegroeid in een gedigitaliseerde maatschappij, ze zijn vertrouwd met technologische hulpmiddelen. Ze zijn jong en hebben nog geen vastgeroeste denkpatronen. Bovendien: Als ze in hun opleiding al met productontwikkeling in aanraking komen, nemen ze dat zo mee de werkvloer op. Dat maakt het extra interessant ze te betrekken bij innovaties.” Daarbij biedt Design for Health een mooie kans om over de grens van kennisgebieden heen te werken, stelt Vossebeld. “Verpleegkunde, Engineering, HBO-ICT, Communication and Multimedia Design: In COUNT hebben we ervaren dat deze studenten vanuit hun opleidingsachtergrond heel verschillend naar dingen kijken, naar problemen én oplossingen. Die interactie is heel waardevol.”
Community of practice
Een hoeksteen van dit soort samenwerkingen is: kennisdeling. Daarom werkt de HU in Design for Health aan een community of practice, met studenten, docenten, onderzoekers en externe geïnteresseerden. Vossebeld: “Er is zóveel kennis bij het UMC Utrecht op het gebied productontwikkeling, zoveel kennis over onderwijs bij ons, en zoveel kennis bij andere organisaties: het is zonde dat niet te delen.” Tijdens de eerste bijeenkomst van deze community of practice, op 3 juni jl., schoof al een imposant rijtje namen aan: naast Hogeschool Utrecht en UMC Utrecht ook het Erasmus MC, Bartiméus, het St. Antoniusziekenhuis en ZorgSpectrum.
Jaspers: “Wij zouden graag een innovatielab inrichten, als fysieke samenwerkingsplek. Een laagdrempelig lab waar onder andere verpleegkundigen kunnen aankloppen en met anderen kunnen samenwerken aan innovaties. In Rotterdam heeft men al succes met zo’n lab, Create4Care. Daar hebben we dan ook een mooie sessie over gehad tijdens onze eerste bijeenkomst.”
Van pieper naar device
Er zijn al verschillende projecten gestart in het UMC Utrecht en St. Antoniusziekenhuis, waar HU-studenten uit meerdere instituten tegelijk aan werken. Zo werken techniekstudenten in een Quest-project in het UMC Utrecht aan de vraag: Wat zijn de uitdagingen bij de overgang van piepers naar smartphones? Via Design for Health werden deze studenten Technische Bedrijfskunde gekoppeld aan verpleegkundestudenten, om input te krijgen vanuit de zorgexpertise. Op deze manier zoekt Design for Health telkens naar waardevolle samenwerkingen.
Geen papieren oplossingen
Het programma wil ook voor meer continuïteit zorgen in dit soort innovatieprojecten met studenten. “Te vaak eindigen studentenprojecten als de leerdoelen zijn bereikt – maar voordat ze tot een concrete oplossing hebben geleid. Je blijft dan steken in papieren oplossingen”, stelt Jaspers. Vossebeld: “Wij willen kijken hoe projecten elkaar kunnen opvolgen, om zo dicht mogelijk bij een technisch en financieel haalbaar product te komen als kan binnen ons onderwijs.”
Nieuwe minor
Ook een nieuwe minor, Design for Health, maakt onderdeel uit van het programma. Hierin werken studenten met een zorgachtergrond samen met studenten engineering aan oplossingen. De minor start in september 2021. Wil je meer weten, neem dan contact op met de coördinatoren via design4health@hu.nl