Challenge based education, labs, ontwikkelwerkplaatsen, leerateliers, hybride leeromgevingen: er doen ontzettend veel termen en tools de ronde bij het ontwerpen van interdisciplinair onderwijs. In een innovatieproject met het Teaching & Learning Network (TLN) en het kenniscentrum Leren en Innoveren begon een klein team vorig jaar met de ontwikkeling van een toolkit om orde te brengen in deze rijkdom, ook omdat de HU met het nieuwe ambitieplan in de komende jaren meer van dit soort missiegedreven onderwijs zal ontwikkelen.
Niet de middelen maar de mensen staan in deze toolkit centraal: de collega’s en hun innovatieprojecten, hun bevindingen en oplossingen – en daaruit volgend: welke tools misschien ook voor jou handig kunnen zijn. Inmiddels is de TLN toolkit online – die dus misschien beter ‘netwerkkit’ zou kunnen heten. Corleen Knieriem van TLN en de minor Leefbare Stad en Erik Mooij, ook betrokken bij TLN en projectleider van de Utrecht Challenge Alliantie, vertellen.
Sommige tools in de toolkit zijn al in gebruik. Waarom die nu verzamelen?
Erik: “We zagen vanuit het TLN dat veel informatie informeel wordt uitgewisseld. Zo is met input van het Lectoraat Beroepsonderwijs bijvoorbeeld de Caleidoscoop ontwikkeld, een tool die mensen helpt de juiste vragen te ontwerpen bij missiegedreven onderwijs. Sommige docenten wisten dat via hun contacten, anderen niet. Of je bepaalde informatie eenvoudig kon vinden, lag dus aan wie je kende. Met de toolkit willen wij die kennis etaleren voor de hele HU-gemeenschap.” Corleen: “Niet alleen om te kunnen zien wat we allemaal al in huis hebben, maar ook om te kunnen zien op welk gebied we nog extra kennis of tools nodig hebben.”
Sommige tools werken beter bij de ene dan bij de andere opleiding. Waarom dit HU-breed oppakken?
Corleen: “Omdat we juist met die uiteenlopende ervaringen elkaar verder kunnen helpen. In een minor bijvoorbeeld heb je relatief veel ruimte en vrijheid om dingen te proberen. Dat kan inspirerend werken voor bacheloropleidingen. Die opleidingen hebben hele eigen uitdagingen, zoals: hoe organiseer je een challenge met een ander instituut als die de onderwijsperiodes heel anders heeft opgebouwd? Iemand vanuit een minor heeft daar misschien een frisse kijk op. Ik hoop dat de uitwisseling van informatie die we met deze toolkit inzetten, ons onderwijs HU-breed verder helpt.”
Op de site zie je veel context: waarom een tool belangrijk is, hoe het gebruik in de praktijk gaat… Waarom is daarvoor gekozen?
Corleen: “Met alleen een rijtje onderwerpen en tools zijn onze docenten nog niet geholpen. Je wilt voordat je iets toepast ook horen waaróm het werkt, en welke valkuilen mensen hebben ervaren – zodat ze jou daarvoor kunnen behoeden. Hoe zijn bepaalde innovaties tot stand gekomen? Welke kansen deden zich voor? Dat soort pionierswerk willen we laten zien.” Erik: “Mensen denken ook niet in onderwerpen als ‘de hybride leeromgeving’. Ze herkennen zich sneller in ervaringen dan in tools en ontwerprichtingen. Je ziet bijvoorbeeld als docent Fysiotherapie hoe Bouwkunde succesvol weet samen te werken met het mbo, en ben benieuwd hoe ze dat gedaan hebben. Dat je dan met een hybride leeromgeving te maken hebt, daar ben je je dan misschien niet eens bewust van. Je komt hier niet voor een tool, maar voor hulp bij een probleem. Deze toolkit wil je antwoord geven op de vragen die je vanuit jouw praktijk en jouw onderwijswensen tegenkomt. We presenteren alle onderwerpen ook bewust met een afzender, zodat je weet met wie je als docent er verder over kan praten. Zo wordt het een soort inspirerende Rolodex.”
Is de toolkit nu ‘af’?
Corleen: “De vorm staat nu, mede dankzij Erwin Elling van House of Progress, die ons begeleid heeft tot waar we nu zijn met de toolkit. Maar we zijn nog wel bezig hem verder in te richten. Helemaal af zal de toolkit waarschijnlijk nooit zijn, deze groeit immers mee met onze innovatieprocessen en zal al gaande worden uitgebreid met nieuwe verhalen en tools.”