Vorige week werd de eerste landelijke Associate Degree conferentie georganiseerd in Almere. De Vereniging Hogescholen en de MBO Raad ondertekenden op de conferentie een convenant om heldere afspraken te maken en te zorgen dat de AD goed ingebed wordt in het stelsel van hoger onderwijs.
Uitval in het hbo tegengaan
Henriëtte Maassen van den Brink, voorzitter van de Onderwijsraad, mocht op de conferentie de keynote verzorgen. “De AD helpt uitval te voorkomen. Door de AD geef je mensen toch de kans om door te groeien en door te stromen naar een volgende opleiding. Ook als je de stap naar het hbo in één keer te groot vindt, of als je al wat ouder bent.” Een mooie ontwikkeling noemt Maassen van den Brink de vele AD-academies die in het land worden opgericht, met clusteringen van AD-opleidingen. “Het is flexibel, het geeft maatwerk en het is ook heel regionaal ingestoken.” Dat regionale is vooral belangrijk voor het afnemend beroepenveld, legt zij uit: “Je bent als MKB immers heel erg afhankelijk van degene die in de buurt van jouw bedrijf wonen en de vaardigheden die ze hebben.”
Een zorgvuldige propositie
Door Ton Heerts (MBO Raad) en Jan Bogerd (voorzitter Hogeschool Utrecht) werd namens de Vereniging Hogescholen vervolgens het convenant gepresenteerd. Jan Bogerd legde uit waarom er een convenant is getekend. “Er is bij mbo en hbo veel ambitie, maar hier en daar moet er wel wat ordening worden aangebracht in al dat enthousiasme en die ambitie. Als je een nieuwe propositie ontwikkelt in het hoger onderwijs, dan moet je dat zorgvuldig doen. Wij vonden als MBO Raad en Vereniging Hogescholen dat het goed was om afspraken met elkaar te maken.”
Internationaal
Ton Heerts stelt dat de AD ook past bij de ons omringende landen. “Het is in het Nederlandse stelsel iets nieuws, een niveau 5 tussen mbo 4 en hbo. Daar heeft Nederland eigenlijk een soort achterstand ten opzichte van andere Europese landen. Daar moesten wij gewoon nog iets mee.” Volgens Heerts kan de AD beweging bovendien brengen in de langlopende discussie over leven lang ontwikkelen. “Wanneer een afgestudeerde mbo’er zegt: ik ga werken, maar ik wil eigenlijk ook nog wel de AD in deeltijd doen, om misschien later nog een keer een stap te maken: dan komt werken in combinatie met leren in de baas zijn tijd, of deels in de baas zijn tijd, ook echt los.”
Bedrijven zien onderscheid mbo en hbo minder
Jan Bogerd ziet dat de AD ook past bij het doorbreken van het strakke stelsel met een sterke scheiding tussen mbo en hbo. “Er zit momenteel veel dynamiek in de beroepen en de arbeidsmarkt in de regio. Onze studenten en docenten maken dat dagelijks mee. In bedrijven bestaat het onderscheid tussen mbo en hbo niet zo. Die professionals zijn collega’s van elkaar, die werken in dezelfde teams en die zijn met dezelfde vraagstukken bezig. Dus die kunstmatige niveaus in het stelsel zijn daar minder relevant.”
Volgens Bogerd moet dit convenant er voor zorgen dat de verantwoordelijkheden helder zijn tussen mbo en hbo. “We hebben een aantal dingen geregeld. We hebben afgesproken dat het initiatief en de verantwoordelijkheid in het hbo ligt. We hebben ook afgesproken dat als er plannen of ideeën zijn die geconstateerd worden vanuit de mbo-instellingen, zij dat kunnen melden bij de hbo-instellingen – om samen op te trekken. Wij voelen ons dan ook verplicht om die signalen serieus te nemen.”
Waken voor opportunisme
Bogerd noemt de AD een groot succes maar ziet ook dat hbo-instellingen moeten waken voor opportunisme. “Ik denk dat de AD behoefte heeft aan een hele zorgvuldig implementatie in het stelsel. De groeicijfers zijn interessant, maar de absolute aantallen zijn nog steeds marginaal. We zitten op 1,5% van de studenten in het hoger onderwijs. Dat betekent dat de uitstroom nog heel beperkt is. Een hele zorgvuldige introductie met goede kwaliteit en heldere profielen, dat maakt ook dat je het echt tot een succes maakt en het herkenbaar is voor de arbeidsmarkt.”
Op de vraag waar de AD’s over een jaar staan, zegt Bogerd: “Ik weet zeker dat als wij hier volgend jaar staan er meer AD-opleidingen zijn waar concreet wordt samengewerkt tussen mbo- en hbo-instellingen.” Ton Heerts is meer uitgesproken in zijn ambities: “Over een jaar zijn alle samenwerkingen die we wilden tussen de scholen ook gelukt en zijn wij van 1,5% van de AD-studenten gegroeid naar 3%. En dan staat de AD echt volledig in het teken van leven lang ontwikkelen, met een doorbraak zoals gewenst door het kabinet in het regeerakkoord.”
Bron: Science Guide. Klik hier voor het hele artikel.
De eerste spreker op de conferentie was de wethouder onderwijs van Almere, Aldrik Dijkstra (ChristenUnie). Hij gaf aan dat de AD belangrijk is voor zijn stad. “Deze eerste landelijke Associate Degree conferentie in Nederland is georganiseerd door Windesheim Flevoland, dat samen met Aeres Hogeschool een breed aanbod aan hoger onderwijs in Almere en in de regio verzorgt. Twee jonge hogescholen waar ik heel trots op ben. Omdat beide hogescholen een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van Almere. Windesheim biedt vijf voltijd AD’s aan en drie deeltijd AD’s en Aeres biedt er zes aan. Dat is een mooi en breed aanbod dat de komende jaren nog verder gaat groeien. Dat zal ook bijdragen bij een verdere ontwikkeling van zowel Almere als de rest van de regio.”