Het onderzoek aan de HU moet voldoen aan verschillende eisen. Een daarvan is die van wetenschappelijke integriteit. Als daarover twijfels bestaan, moet een onderzoeker daarmee terecht kunnen bij een vertrouwenspersoon wetenschappelijke integriteit of een klachtencommissie.
Voor de functie van vertrouwenspersoon wetenschappelijke integriteit is Anneke Menger aangesteld. Anneke is voormalig HU-lector, beschikt over ruime ervaring in onderzoek en onderwijs en weet hoe te handelen in geval van belangentegenstellingen. Ook de leden van de klachtencommissie wetenschappelijke integriteit zijn benoemd. Het zijn oud HU-lectoren Rob Gründemann en Raymond Slot. Beiden hebben kennis van wetenschappelijke integriteit en genieten een onbesproken reputatie op het gebied van onderwijs en onderzoek. Maaike Smole vervult de rol van ambtelijk secretaris. Maaike is werkzaam bij OO&S in het team Onderwijs en Onderzoek. Zij heeft kennis op het gebied van onderzoek, kwaliteitszorg en wetenschappelijke integriteit.
Vertrouwenspersoon
De Vertrouwenspersoon Wetenschappelijke Integriteit kan worden geraadpleegd wanneer er vragen en klachten zijn over wetenschappelijke integriteit en mogelijke schending daarvan binnen de HU. Denk bijvoorbeeld aan het overnemen van ideeën, procedures, resultaten of tekst zonder naar de bron te verwijzen, of het bewust manipuleren van data om naar de gewenste uitkomsten toe te werken. De vertrouwenspersoon gaat met de melder in gesprek en verkent met hem of haar de mogelijkheden tot een minnelijke oplossing van de klacht, en eventuele bemiddeling. Waar nodig geeft de vertrouwenspersoon informatie en advies over de procedure voor het indienen van de klacht bij de Klachtencommissie Wetenschappelijke Integriteit. De vertrouwenspersoon is te bereiken via vertrouwenspersoon.wi@hu.nl
Klachtencommissie
De taak van de Klachtencommissie Wetenschappelijke Integriteit is het onderzoeken van klachten over (veronderstelde) schendingen van de wetenschappelijke integriteit. Naar aanleiding van het onderzoek brengt zij advies uit aan het College van Bestuur. De klachtencommissie kan informatie inwinnen bij alle werknemers en organen van de hogeschool; één of meer deskundigen en/of getuigen raadplegen of horen; klager en beklaagde doorverwijzen naar de Vertrouwenspersoon Wetenschappelijke Integriteit wanneer de klacht zich naar haar oordeel leent voor bemiddeling of oplossing in der minne.
De HU werkt hierin samen met vijf andere hogescholen. Bij het behandelen van een klacht wordt er dan ook altijd een lid van een klachtencommissie van een andere hogeschool betrokken om de neutraliteit te waarborgen en externe expertise te betrekken.
Een klacht indienen bij de Klachtencommissie Wetenschappelijke Integriteit kan schriftelijk en gemotiveerd bij de secretaris van de commissie via klachtencommissie.wi@hu.nl. Hierbij kan er eerst contact zijn geweest met de Vertrouwenspersoon Wetenschappelijke Integriteit maar dat is geen vereiste.
Rob Gründemann ziet ernaar uit dit thema met collega’s van andere hogescholen op te pakken. “Ik hoop ik dat wij op de HU een cultuur hebben gecreëerd waarin het zorgvuldig doen van onderzoek vanzelfsprekend is en wij in open discussie schendingen van wetenschappelijke integriteit kunnen voorkomen. Als er desondanks klachten binnen de HU worden ingediend, dan kan men er van op aan dat Anneke, Raymond en ik deze op een zorgvuldige en eerlijke wijze bespreken en onderzoeken.”
Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit
De HU heeft zich verbonden aan de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit 2018. De code beschrijft onder andere zorgplichten voor de instellingen zoals het benoemen en faciliteren van een Ethische Commissie Onderzoek, het aanstellen van één of meerdere goed bereikbare vertrouwenspersonen wetenschappelijke integriteit en het zorgen voor een commissie voor de behandeling van klachten omtrent de schending van wetenschappelijke integriteit.
Binnen Hogeschool Utrecht hebben alle betrokkenen bij het onderwijs en onderzoek een eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van wetenschappelijke integriteit. De algemene beginselen van professioneel wetenschappelijk handelen dienen daartoe te allen tijde te worden nageleefd. Een essentiële voorwaarde voor goed en integer onderzoek is dat er binnen de instelling ruim aandacht is voor een werkomgeving waarbinnen goede onderzoekspraktijken worden bevorderd én gewaarborgd. Gründemann vindt het een goede ontwikkeling dat de hogescholen betrokken zijn bij de opstelling van de Nederlandse gedragscode en een infrastructuur hebben ingesteld voor de handhaving van de gedragscode. “Dat laat zien dat het onderzoek binnen de hogescholen ‘volwassen’ is en op integriteit kan worden getoetst. Het past ook goed binnen het bredere kader van de HU voor goed en integer onderzoek.”