Hoe help je studenten om écht te starten met leren en niet te blijven hangen in uitstelgedrag? Hoe begeleid je hen in het kiezen van leerstrategieën die wérken? In het boek ‘Effectief Starten met Leren’, van Sjirk Zijlstra en Stijn de Graaf, vind je praktische antwoorden op deze vragen. “Het pad naar zelfregie mag soms wel wat gelijkmatiger.”
Het was docent Minke de Gruil die hen bij elkaar bracht. Zij werkt voor het Teaching & Learning Network (TLN) en wist dat zowel Stijn de Graaf als Sjirk Zijlstra bezig was met hoe je studenten effectiever kunt laten studeren. “Sjirk is al heel lang een expert op het gebied van zelfregulatie, het studenten de regie geven over hun leerproces. Vanuit die kennis doet hij veel voor de hogeschool”, vertelt Stijn. “Zelf heb ik in de rol van leerteambegeleider mijn kennis als psycholoog actief ingezet om werkvormen te ontwikkelen en toe te passen die studenten helpen effectiever te studeren. Minke vroeg ons of wij begeleiders meer tools zouden kunnen geven, om studenten te kunnen helpen effectiever te leren studeren.”
Motivatie tot zijn recht

De twee gingen aan het werk: ze vatten de theorie (heel) kort samen en verzamelden (veel) voorbeelden en werkvormen rond effectief studeren. Het resultaat mag er zijn: een boek waar iedere HU-docent direct mee aan de slag kan. Van het leren herkennen van effectieve leerstrategieën tot het doorbreken van uitstelgedrag met motiverende werkvormen; het boek biedt alles om studenten te helpen starten én volhouden. Want volhouden, dat is best een ding. “Veel nieuwe studenten komen vers van school, waar ze vijf of zes jaar lang hebben geleerd op een bepaalde manier te werken. Op het hbo wordt opeens meer zelfstandigheid verwacht”, vertelt Stijn. “Dat is wennen. Als het tegenvalt, hebben deze studenten de neiging te denken: mijn manier van leren heeft mij tot hier gebracht, dus dat blijf ik doen. Ze vallen terug in oude patronen. Ze vallen terug in oude patronen en hebben weerstand tegen nieuwe methodes. Studenten moeten echt begeleid worden bij die verandering. Daarom geven wij docenten handvatten om een omgeving hiervoor te creëren die studenten stimuleert effectief te leren – en elkaar daarbij te helpen.”
Kwestie van volhouden

Sjirk: “Nieuwe studietechnieken toepassen leer je niet in één keer. Dat gaat met vallen en opstaan, het is een kwestie van volhouden. Het vraagt immers om een gedragsverandering – en iemands gedrag veranderen, kost tijd. Je moet daar echt een diepere laag voor aanboren. Daarvoor biedt het boek diverse oefeningen. We gaan bezoekers van onze boekpresentatie ook zelf een werkvorm laten ervaren; een kaartspel dat uitnodigt tot dialoog. Die dialoog is belangrijk: je leert dat anderen met dezelfde problemen worstelen: Ah, jij hebt er ook moeite mee. Ja, ik ook. Oh, jij hebt dit een keer geprobeerd. Hoe was dat? Zo breng je langzaam iets op gang.”
Extra zwemles
Uiteindelijk leiden we studenten op tot zelfstandige professionals, we willen ze dus zelfregie bijbrengen, stelt Sjirk. “Maar het pad daarnaartoe mag soms wel wat gelijkmatiger. Programmatisch toetsen bijvoorbeeld is voor velen best een drempel. Ze worden opeens getoetst op een nieuwe manier en het gaat meteen om heel veel studiepunten. Studenten krijgen daar stress van, die denken: het is nu zwemmen of zinken. Wat extra zwemles kan dan geen kwaad, in dit geval op het gebied van zelfregie.”
Kom naar de presentatie en krijg een boek
Interesse? Kom ook naar de Interactieve boekpresentatie, op 14 oktober op het Educatieplein van Padualaan 97. Je krijgt een korte toelichting op het boek, ontvangt meteen een exemplaar én gaat zelf aan de slag met het bijbehorende kaartenspel. Zo ervaar je direct hoe je studenten kunt begeleiden in het maken van betere keuzes in hun leerproces. Meld je hier aan.
Kan je niet naar de presentatie komen maar zou je wel graag een fysiek exemplaar van het boek willen hebben? Stuur een e-mail naar tln@hu.nl. Het boek is ook digitaal verkrijgbaar als pdf.
Word ook lid van de ÉÉN HU groep TLN HU Begeleidt!