Tussen techniek enerzijds en journalistiek en communicatie anderzijds gaapt van oudsher een behoorlijke kloof. De afgelopen jaren staat big data in de belangstelling: door slimme analyse van grote hoeveelheden data kun je veel voorspellen. Opleidingen data-analyse sprongen als paddenstoelen uit de grond. Ook het ontwerpen van digitale producten zoals apps en media krijgen veel aandacht. Maar toch ontbrak er iets in het opleidingslandschap, vonden Hans Bouwknegt, lector Crossmedia Business, en Hans de Clercq, directeur van het Instituut voor Media van de HU.
Brug
“Nieuwe, slimme technologie biedt unieke mogelijkheid om meer en beter de interactie met burgers en consumenten aan te gaan”, zegt Hans de Clercq. “De data die je bij die interactie kunt verzamelen, biedt de mogelijkheid om wensen en behoeften nog beter in te vullen. Op een evidence-based manier, want op basis van harde data kun je zo nieuwe producten, diensten en werkwijzen ontwikkelen.” Maar een opleiding die daarvoor een gedegen basis legt, bestond nog niet. En dus gingen Bouwknegt en De Clercq aan de slag, in nauwe samenwerking met bedrijven, omroepen en andere organisaties. Twee jaar later staat er de masteropleiding Data Driven Design, deze gaat in september 2018 van start. “Meer dan in andere masters gebeurt, gaan we de brug slaan tussen creativiteit en datascience”, zegt De Clercq. “We hebben een master opgezet die helpt een nieuwe generatie van digital creatives op te leiden.”
Behoefte
De Clercq heeft door zijn vorige functies veel ervaring bij commerciële zenders, de publieke omroep en producenten. Bouwknegt is, naast zijn baan als lector, nauw betrokken bij de nieuwe voorhoede in de creatieve industrie, en werkt op het snijvlak van media en techniek. “Overal waar we over ons idee spraken, kregen we enthousiaste reacties”, zegt De Clercq. “Er is een enorme behoefte aan dit soort professionals. Natuurlijk binnen de creatieve industrie, een sector die groter is en sneller groeit dan bijvoorbeeld de ICT. Maar ook binnen andere sectoren zoals bedrijfsleven, zorg, onderwijs of overheid.”
Datalab
Gevoed door dat enthousiasme begon de ontwikkeling van de master. Uitgangspunt van het ontwerpproces was een nauwkeurige omschrijving van de behoeftes die waren opgehaald in het werkveld. “Die behoeftes zijn we gaan terug redeneren naar onderwijs”, zegt opleidingsmanager Cathelijn Timmers. “De professionals die we willen afleveren zullen veel op projectbasis werken. Dus moeten ze goed weten wat ze kunnen en een portfolio opbouwen. Ook samenwerking is belangrijk: ze moeten multidisciplinair kunnen werken. Daarom hebben we de opleiding zo ingericht dat we studenten een achtergrond in techniek, ICT, media, communicatie en journalistiek kunnen bedienen. Ze werken wekelijks drie dagen samen met medestudenten en professionals. Workshops en guest lectures zorgen voor een continue verbinding met het werkveld.”
Verhaal
Voor het inhoudelijke ontwerp greep het team naar de systematiek gebruikt van de Deense design-school Kaospilot. Timmers: “Daarin creëer je leerbogen die het curriculum coherentie geven. We hebben daar veel tijd en aandacht aan besteed.” Het curriculum bestaat uit drie cursussen van elk een blok. “Studenten starten met een cursus binnen de leerlijn Concept”, zegt Timmers. “Na drie intensieve weken volgen de leerlijnen Technology en Human. Daarnaast werken studenten in het datalab. Studenten worden voortdurend uitgedaagd en betrokken bij een zich ontwikkelend verhaal rond de drie leerlijnen die in elk blok worden aangeboden. Het heeft wel behoorlijk wat zweetdruppeltjes gekost om die coherentie te bereiken.”
Bank
In het ontwerpproces werkten diverse lectoraten samen, waaronder lectoraat Crossmedia Business, het lectoraat Kwaliteitsjournalistiek en het lectoraat Co-design. Timmers: “In het ontwerpen zijn we te werk gegaan volgens de agile principes. Met alle betrokken disciplines hebben we sprints gedaan. Studenten uit de minor Big Data droegen ideeën aan over wat zij zouden willen leren.”
Ook de omroepen, creatieve sector en het bedrijfsleven in het algemeen werd voortdurend betrokken in het proces. “Zes bedrijven hadden zitting in onze klankbordgroep”, zegt De Clercq. “Daarnaast zijn er vijftien bedrijven die medewerking hebben toegezegd in de vorm van opdrachten, gastdocenten, stageplekken en excursies. Daaronder zijn grote en kleine mediabedrijven, omroepen, maar ook SNS Bank en Transavia. Bedrijven zitten echt te springen om professionals die techniek en creativiteit aan elkaar kunnen koppelen.”
En het zijn niet alleen bedrijven die staan te trappelen. Een onderzoek naar belangstelling onder studenten voor deze master liet zien dat de opleiding op de goede weg zit: “Normaal krijg je enkele tientallen reacties op zo’n onderzoek”, zegt Timmers. “Wij kregen er 700, waarvan 45 procent te kennen gaf belangstelling te hebben.”
Accreditatie
De master Data Driven Design is officieel geaccrediteerd. De Nederlands-Vlaamse accreditatieorganisatie (NVAO) heeft aan de hand van de Toets Nieuwe Opleiding positief geoordeeld over de kwaliteit van de nieuwe opleiding. ‘Met de combinatie van creatieve ontwikkeling, kennis en vaardigheden op het vlak van data-analyse heeft de opleiding een sterke troef in handen, die goed aansluit bij de behoefte in de markt. De opleiding beschikt over een betrokken team van docenten en ontwikkelaars, die een goed doordacht programma heeft neergezet,’ aldus het panel van de NVAO.
De master gaat in september van start en biedt aanvankelijk plaats aan 40 studenten. Toelating vindt plaats op basis van een uitgebreid assessment. Er wordt hard gewerkt aan een deeltijdvariant.
Klik hier voor meer informatie. Voor inhoudelijke vragen kan contact opgenomen worden met opleidingsmanager Cathelijn Timmers: cathelijn.timmers@hu.nl