Door: Patrick van der Bogt
Dinsdag 23 mei jl. vond de themasessie Co-creatie plaats in de Botanische Tuinen. Coördinator van de dag was Renske Schamhart. In haar opening op de zeepkist was zij er eerlijk over: co-creatie is een modewoord. Niettemin is het een woord dat we kunnen gebruiken om samen kennis te creëren. In haar visie op het ideale beroepsonderwijs was co-creatie een van de aspecten naast leerteams, onderzoek, gepersonaliseerd leren en andere kenmerken.
Samen creëren
Co-creatie is meer dan samenwerken. Het gaat over iets creëren met anderen die vanuit uiteenlopende achtergronden, belangen en rollen samenkomen. Vanuit haar achtergrond in ontwikkelingssamenwerking was de moeite en volharding die zij zelf heeft moeten ontwikkelen voelbaar. De vragen hoe dit praktisch aan te vliegen, wat hierin altijd werkt, wat goede voorbeelden zijn, brandden zichtbaar op de lippen van de samengekomen aanwezigen: HU collega’s, studenten en contacten uit de praktijk. De antwoorden werden niet direct gegeven. Dat vergde ook van menigeen geduld en vertrouwen. Niet in de laatste plaats van mijzelf…
Ronde tafelgesprekken
Allereerst werd iedereen uitgenodigd om te clusteren rondom de 4 thema’s van de kenniscentra. Daar selecteerde men een vraagstuk uit de samenleving dat met co-creatie tussen onderwijs, onderzoek en praktijk opgelost diende te worden.
Wat zich voltrok was even divers als co-creatie in het echt: tafels met groepen die lang moesten zoeken naar een gezamenlijke focus, groepen die vertrokken vanuit een gezellige sfeer, tafels die gedomineerd werden door een enkeling die de anderen wilde gebruiken voor eigen belang en tafels die voornamelijk in stilte en met geduldige afstemming op een rijtje zetten wat zij samen van belang vonden. Zelf liep ik rond en tastte ik de processen af. Soms geraakt door de spontaniteit, soms bevreesd of men er de brui aan zou geven, soms geïrriteerd, soms opgelucht. Je leert nog eens iets over jezelf!
Zeepkist
Vanaf de zeepkist kon men reflecteren. Dat had misschien best scherper gemogen. Maar in scherpte met taal duiden wat er zich afspeelde in iedere groep is slechts een van de aspecten van ontdekken met elkaar wat co-creatie is. Daarvoor hadden Renske en René Butter ook een boekje geschreven als handreiking voor wie de taaie maar tevens lonende weg van co-creatie durft in te slaan. Die werden door de ‘co-creatices’ (facilitatoren van de middag) uitgedeeld. Langzaamaan ontstond er vooral een fragiel evenwicht tussen ruimte laten voor het spontane en regie tijdens de themasessie.
Delen van best practices
De markt* met mooie voorbeelden van co-creatie in het onderwijs zorgde voor veel uitwisseling. Mensen vonden elkaar. Voorbeelden van het bouwen van professionele communities, studenten inzetten bij maatschappelijke vraagstukken samen met partners, ondernemerschap… De diversiteit is groot en de collega’s die een lange adem aan de dag leggen zijn dat al helemaal.
Opbrengsten
Convergeren op denken in de HU over co-creatie vergt tijd en wat mij voornamelijk beviel is de uitnodigende manier om hier samen in te gaan ontdekken. Er waren hartstochtelijke pleidooien vanaf de zeepkist tussendoor van Renske. Voor ik het wist stond ik er zelf uit te leggen dat mijn verzameltocht naar instrumenten die kunnen helpen ook nog maar net is begonnen. Er was terughoudendheid in de mate waarin ‘ware kennis’ over co-creatie werd gedeeld.
De wereld is te complex en mensen verschillen teveel om alle details van co-creatie van tevoren in te vullen. Een community binnen de HU vormen kan een vervolgstap zijn. Misschien kon nog niet iedereen meenemen waarop men had gehoopt deze middag. Maar dat is misschien wel eigen aan co-creatie. Geduld en vertrouwen dat uit het gedoe iets van waarde kan ontstaan. Altijd anders dan men vooraf bedacht had en op een ander moment dan men verwachtte.
*Met speciale dank aan:
-
Dorien Ginsel en Ellen de Kwant van de shoulder community
-
Meine Jansma van de solar decathlon challenge
-
Eelco Koot van Trainerskracht
-
Siem Jans en Lizanne Visser van de Academie van de Stad